2 maand pizza Batangafo

Dat is nu ongeveer 2 maand dat ik hier in Batangafo ben, het begint zo een
beetje gewoon te worden. Ik heb niet teveel vertaling meer nodig bij de
consultaties, ken bijna iedereen bij naam, en voel me thuis in het hospitaal
en voel me ook nog in het hospitaal als ik thuis ben, zeker op een
wachtweek. De stad is hier eigenlijk altijd heel kalm, zeker in vergelijking
met de verhalen uit Kabo, bijgenaamd Kabul, met zijn reputatie van het wilde
westen. Daar moeten ze af en toe in de "safe room" als er oproer in de stad
is, hier dromen we ervan om ook eens in de "safe room" te mogen, om dan
meteen het rantsoen chocola aan te slaan. Ook mijn eetgewoonten passen zich
aan aan Centraal Afrika, zodat ik meestal koud eet (omdat ik te lang werk in
het ziekenhuis 's middags), en wekelijks worden we getrakteerd op een pizza
Batangafo. Adeline, onze kokkin, heeft niet echt Italiaans bloed in haar
aderen: pizza bestaat hier uit een halve berg deeg, met erbovenop wat vulsel
en olijven uit blik, maar gelukkig zijn er de zondagse kookkunsten van Eloi
en aubergines.

conversatie met Dr. Hervé bij het ziektebed van een patiënt:
-hier zouden we een gastroscopie kunnen vragen (naar de hoofdstad sturen
daarvoor)
-ja, maar dat doen we niet meer in Centraal-Afrika
-?
-om medicolegale redenen
-ah?
-de gastro-enteroloog is verleden jaar overleden
-dé gastro-enteroloog?
-ja, er waren er voordien twee, maar één werkt nu in Frankrijk, en de andere
is dus overleden
-dus nu is er in gans de Centraal-Afrikaanse Republiek geen
gastro-enteroloog?
-neen, er zijn er wel vier in opleiding, maar dat duurt vijf jaar

(verklarende woordenlijst: gastroscopie is een onderzoek waarbij men met een
camera in de maag kijkt, een gastro-enteroloog is een maagdarmspecialist, en
medicolegaal wil zeggen dat een gewone dokter daar wettelijk niet voor
bevoegd of gediplomeerd is)

Deze week is ook de chirurg gearriveerd, (ze gaan elkaar om de twee maand
afwisselen, allemaal Belgen), en daarmee ben ik ook een beetje geïnformeerd
over de stand van zaken in België. Nog een weekje en ik verlaat deze plek om
voor even tussen twee Air France vluchten uit te rusten in het moederland.

Ah, en voor Thomas: de paradijsvogels die hun nest in de palmnotenboom
hebben naast het laboratorium, die beginnen uit te vliegen nu: het zijn er
van die gele met een lange staart.
Voorlopig niet veel meer nieuws, het verandert hier niet echt snel dus ben
ik weer uitverteld.

groeten,

woensdag

Amai, wat een week:

dat is nu al drie dagen achtereen dat ik zonder onderbreken van 7u30 tot 17u
werk (zonder eten of drinken), en dan 's nachts nog af en toe eruit moet
voor de wacht, het lijkt wel het leven van een stagiair of assistent in een
Belgisch ziekenhuis. Tussen 17u en 's nachts werk ik ook, maar eet ik ook
wel eens of typ ik een mail. Vandaag weer alle pagina's van het Grote
Ziekenboek gezien: terminale AIDS patiënt, ondervoede kinderen, andere
kinderen met tuberculose, zwangere vrouw met slaapziekte, kind van 9 maand
met slaapziekte en ondervoeding en malaria tegelijk, zwanger meisje van
twaalf, hepatitis A, huiselijk geweld, zware longontsteking, psychose,. In
Batangafo voor elk wat wils. Gelukkig is er vandaag niemand gestorven, of
toch niet bij mijn weten. Hopelijk zijn de laatste dagen van de week zoals
gewoonlijk wat kalmer.

Over sterfgevallen, er gaat geen week voorbij of iemand van het personeel
moet terug naar de hoofdstad voor een sterfgeval van een echtgenote, kind,
moeder, broer, zus,. Echt frappant hoeveel jonge mensen hier doodgaan:
longontsteking, AIDS, verkeersongeval, hartziekte,. Ik heb de indruk dat
hier enkel een feest is als iemand doodgaat. Ja, dat is de gewoonte om een
avond van rouw te organiseren, met drank, muziek en dans, om de dode al
feestend te herdenken. Zaterdag herdachten we het overlijden de week
voordien van de vrouw van Serge, en het heeft naar het schijnt tot 6u 's
morgens geduurd. Wij moesten wel al om 19u30 terug in huis zijn, na een
beleefdheidsbezoekje van een halfuur: een beetje gênant vond ik dat je niet
eens deftig je medeleven kan betuigen.

Soms is het wel hard om te verwerken, zo'n dagen: als je van hot naar her
moet lopen, en daarbij moet beseffen dat je je werk niet goed kan doen: je
ziet patiënten vlugvlug, want nog zoveel te doen, je haspelt dingen af en
hoopt dat je geen kapitale fouten maakt. Ik zeg niet dat ge anders gek wordt
in Batangafo, maar het is best dat je veel hebt om op terug te vallen. En
eerlijk gezegd, de levenskwaliteit 's avonds is er sterk op vooruit gegaan
de laatste week. Met de douche gerepareerd zodat er niet meer zo'n miezerig
straaltje uitkomt kan je je dag goed beginnen. En met dat de kokkin ziek is
(malaria) komt onze kok van zondag nu ook in de week, en dan is het alle
dagen zondagse kost! En dat is echt wel een verschil. Ik ga nog een
dessertje van guyave en banaan nemen dadelijk. Een ijscrème zou daar goed
bij gaan, maar die is precies net op deze week (of was het dit jaar).

Nog goed nieuws is dat vrijdag de chirurg arriveert, en we dus terug
geplande ingrepen beginnen doen. Maar wel nog zonder anaesthesist, blijkbaar
een met uitsterven bedreigde soort: anaesthesisten zonder grenzen. Nog zo'n
soort die we wel zouden kunnen gebruiken zijn de tandartsen zonder grenzen,
want voor tandpijn kunnen we hier niets doen, behalve pijnstillers geven.

Ah, en dan ben ik nog vergeten te vermelden dat de wekelijkse voetbalmatchen
onder het personeel voortgaan, deze zondag toch al tweemaal 35 minuten
gespeeld, en ik heb het maandag aan mijn blauwe plekken gevoeld dat het niet
echt een veteranenmatch was. Onder een hete namiddagzon: is het de opwarming
van de aarde, ik weet het niet, maar het heeft hier al een week bijna niet
geregend, terwijl augustus normaal het toppunt van regenseizoen is.

Ik zal jullie verder op de hoogte houden van de stand van de pluviometer en
van de uitslagen van de voetbalmatch (oh ja, 2-2, verloren met penalty's),
dus tot de volgende,

privacy

Bij vele mensen is MSF naast zijn werk ook wel berucht om het privéleven van
zijn werknemers. Zo zei men me ooit bij m'n eerste voorstelling van MSF dat
men bij de recrutering de voorkeur geeft aan vrijgezellen (naast andere
vereisten als talenkennis en zo), onder andere omdat in den vreemde vele
relaties beginnen en eindigen. Aan de ene kant klopt dat promiscue imago
"sans frontières" niet echt met de realiteit die ik heb gezien, en is ook
een relatie binnen MSF perfect combineerbaar, zo zijn er heel veel.
Anderzijds heeft MSF niet de pretentie om missionarissen te zijn, en ook die
waren niet altijd van het zuiverste wijwater.

Maar de interne regels zijn dan weer wel vrij strikt: relaties met lokale
personen worden "afgeraden", maar in hoeverre kan een werkgever daarin gaan?
Hoever mag men ingrijpen op het privéleven van mensen? Ik zit hier
bijvoorbeeld vandaag met F. die twee weken geleden een tijdelijke vriendin
had die enkele nachten op zijn kamer verbleef. Hij had het wel eerst beleefd
gevraagd aan zijn huisgenoten. Nu dit ter ore gekomen is van de coördinatie,
blijkt dit een veiligheidsprobleem te geven. Wegens problemen in het
verleden hier in Batangafo, is het niet meer toegestaan bezoek op de kamer
te ontvangen. De regels veranderen van vandaag op morgen. En wat in de
hoofdstad wel mag, mag hier driehonderd kilometer verder niet: iedereen
gelijk, maar sommigen gelijker dan anderen?

Zo komt het dat E. , de andere huisgenote die reeds anderhalf jaar een
duurzame relatie heeft met D. , een lokale verpleger, nu in de problemen
komt: wegens de veiligheid mogen expats na 19u30 normaal niet buiten hun
huis verblijven (behalve als ge opgeroepen wordt voor de wacht uiteraard),
maar nu daarbij komt dat ge niemand meer moogt ontvangen, wordt haar relatie
haar de facto onmogelijk gemaakt. Als ge daarbij weet dat het ook niet
toegestaan is om in Centraal-Afrika (ook begrijpelijk wegens de
veiligheidstoestand) ander bezoek (bijv. vrienden uit Europa) te ontvangen,
dan stelt een mens zich toch de vraag hoe ver men kan gaan. Per slot van
rekening blijven het mensen: welke Belgische werkgever dicteert het leven
van zijn personeel 24 u op 24 en gaat zo ver in de controle van hun
privéleven?

Illustreert dit dan toch dat het imago van flierefluiters niet helemaal
onterecht is? Uiteraard, maar ik hoop dat dit voor niemand een reden kan
zijn om minder geld aan een organisatie als MSF te geven, zelfs niet als dit
gepaard gaat met veel discussies, huiselijke strubbelingen, verlies van
energie, tijd en efficiëntie. Zonder twijfel spendeert men daar veel te veel
tijd aan, en dan zeg je, waar ben je mee bezig (wazemmemeebeijzig!), als je
het echte dagelijkse werk waarvoor je gekomen bent vergeet. Maar daarnaast
is er zeer veel nuttig werk dat wel gedaan wordt en vooruit gaat en nodig
is. En je kan toch niet zeggen aan de mensen die het nodig hebben of aan de
lokale werknemers, dat omwille van affaires en tijdverlies van expats je hen
in de steek laat?

Ik hoor u nu al komen of dat dan ook voor P.B. geldt? Voor zij die het
willen weten, ikzelf ben wat dat betreft (en ook andere zaken misschien?)
geen typische Arts zonder Grenzen. Paul-Sida, ik hoor het nog zo, wel in
verband daarmee, vandaag een van onze consultanten op spreekuur gehad, een
hiv-positieve verpleger. Nu ik de enige expat-dokter ben hier, heb ik ook de
verantwoordelijkheid gekregen over de gezondheid van al het personeel. Want
er is hier een kleine reorganisatie geweest: voor mij is beslist dat ik
voorgoed (tot december) in Batangafo blijf, ik keer dus niet meer terug naar
Kaga Bandoro, waar ik vijf dagen geweest ben. Hier in Batangafo krijg ik
meer verantwoordelijkheden (meer werk, hopelijk niet meer stress, vergeet
trouwens dat het hier in Afrika een stressvrij leven is), maar ik kan goed
samenwerken met de twee lokale dokters en al de verplegers en consultanten.
Zo kan ik nu ook een beetje verder kijken dan de dag van morgen en me een
aantal objectieven stellen, er valt nog veel te verbeteren.

In september trouwens komt er terug een chirurg, drie keer telkens iemand
voor twee maanden. En een van de namen die circuleert is die van Reginald
Moreels, u welbekend? Man met een bewogen carrière: na 15 jaar of zo MSF,
anorexie gehad en genezen, naar de politiek gegaan, staatssecretaris
ontwikkelinssamenwerking, geleerd dat hij niet voor de politiek gemaakt is,
en terug van nul begonnen bij MSF. Maar iemand met hopen, neen bergen
ervaring en een heel interessant persoon om mee samen te werken denk ik.
Bernard Kouchner zou nog net iets interessanter zijn, maar die zit voorlopig
nog steeds in de politiek (de huidige Franse minister van Buitenlandse
Zaken, mede-oprichter van MSF). En trouwens, Kouchner kent geen Nederlands,
met Reginald kan ik dan lekker onder ons in het Nederlands babbelen.

Nog even een update van de politieke en militaire ontwikkelingen in het
land: Abakar, een van de luitenants van een rebellengroep, is donderdag
gedood in een treffen met de andere rebellenbeweging.Lijkt eerder een soort
gerichte moordaanslag, enkel de chef en zijn rechterhand zijn omgekomen, zit
toch ergens een reukje aan denk ik.

Ah ja, en woensdag, op onze verlofdag hebben we voor het eerst in twee maand
iets met de equipe georganiseerd: 's middags een voetbalmatch (tweemaal 15
minuten, maar zelfs dat was al veel, want de zon en de tegenstanders waren
onverbiddelijk), toch met 2-1 gewonnen (dit geheel terzijde), en daarna een
barbecue met twee lekkere geitjes (eerst ritueel geslacht voor de moslims
onder ons) en kiekens (wist niet dat ge dat ook ritueel moest slachten,
blijkbaar alles behalve vissen), en erna een pintje drinken en dansen. Al
het beschikbare bier van de stad was gemobiliseerd (drie bakken en een half)
en een grote radio op batterijen, die cassetjes speelde met voornamelijk
Congolese of ook Ivoriaanse muziek.

dat was het dan weer voor vandaag

experiment

Een verwijt dat ge soms wel eens hoort is dat ge als dokter in Afrika veel
meer "experimenteert" met patiënten, handelingen doet die ge eigenlijk nog
nooit gedaan hebt of niet kent, en zo leert op kap van de arme Afrikanen. Om
uw eigen ervaring en expertise te verbeteren. Dat is niet juist, want als
gij het niet doet, doet niemand het, hier is geen specialist in vanalles op
elke hoek van de straat. Bijvoorbeeld één psychiater in gans
Centraal-Afrika. Ga hier eens naar de opthalmoloog. Er is trouwens ook maar
één universiteit (voor 4 miljoen inwoners), vandaar dat alle dokters elkaar
kennen.

Maar in praktijk klopt dat ook niet, ik heb hier al heel veel geleerd, maar
nog niets gedaan waar ik niet voor opgeleid ben. En als ik hier de kans heb
om veel dingen uit het handboek in praktijk te zien, zoals lepra of polio,
dan is dat altijd omdat er iemand meer ervaren, zij het een dokter of een
verpleger, me toont wat dat nu is. Aan de andere kant heb ik vaak wel meer
theoretische kennis waardoor ik hier niet enkel leer, maar veel kan
bijbrengen ook. Vandaag heb ik bijvoorbeeld, na al tien keer de theorie
gehad te hebben, zelf een ruggeprik gedaan, en het is zo simpel als ik
altijd dacht, maar deed het dus wel niet alleen, maar onder supervisie van
een (Argentijnse) intensivist. Niks experimenteren dus.

Het ziet ernaar uit dat ik de komende maanden hier in Batangafo blijf, en
dus niet naar Kaga Bandoro terugkeer. Een beslissing van bovenuit, niet
omdat ik dat gevraagd had, maar nu ik hier al bijna twee maanden ben, is het
ook wel beter dat ik hier kan voortdoen in plaats van ergens anders helemaal
te moeten herbeginnen. Dit mag dan wel een stad heten, als ge hier zijt
lijkt het toch wel meer platteland, heel uitgestrekt is het, en er valt ook
verder niks te beleven. Behalve wat ge zelf organiseert, zoals
voetbalmatchen of een volleybaltornooitje, of een filmavond, of eens iets
tesamen doen met het personeel. Maar op restaurant gaan, zelfs op café, of
iets gaan bezoeken, een concert, het is er allemaal niet. Zelfs de markt
stelt heel weinig voor. Maar ik klaag daar niet over, wij als msf hebben
elektriciteit en stromend water en onze ontspanning af en toe, maar als ge u
inbeeldt wat de mensen hier te doen hebben, het moet heel saai zijn.

Volgende week is maandag een verlofdag wegens Nationale feestdag, woensdag
ook hier verlof, maar dat wil niet zeggen dat we niet werken, dat wil gewoon
zeggen dat het personeel enkel op wachtdienst draait. Het gaat hier goed
vooruit, af en toe eens een volle dag regen, want per slot van rekening
regenseizoen, en voor de rest alles ok.

Veel groeten,

Oscar Kilo

Een beetje cultuur graag?

Een woordje over de gewoonten, de tradities, het geloof en geneeswijzen in
Batangafo.

Ik zal beginnen met Blanche, een van mijn patiënten, een meisje van 2 jaar
met tuberculose en ondervoeding. Toen ze bij ons kwam liep ze niet meer, een
beetje omdat ze te zwak was, maar ook omdat haar moeder, hoewel hoogzwanger,
haar altijd opnam, en ondanks dat we zeiden dat de mama moest streng zijn,
haar laten lopen en haar melk doen drinken, ze was teveel verwend. (dat is
geen voorrecht van Belgische kindertjes, maar zeker ook niet de regel hier,
verwend zijn) Soit, eens ze met tuberculosemedicatie begonnen was, werd ze
spectaculair beter en kwamen de kilo's erbij. Maar, dat is medicatie
waarvoor ge twee maand lang elke dag moet langskomen om ze in te nemen, en
daarna nog zes maand voortdoen thuis. Dus dat was duidelijk uitgelegd aan de
moeder dat eens ermee begonnen dat lang zou duren. Probleem is dat ze veel
te ver woont, en dus in de stad zou moeten blijven om elke dag langs te
komen, wat echt essentieel is. Ze heeft hier wel familie, maar kan of wil
daar niet bij blijven, uiteindelijk blijkt het grootste probleem te zijn dat
haar man nog een tweede vrouw heeft, en dat ze dus nu twee maand niet bij
haar man kan zijn, en ook dat ze in de stad zich geen eten kan permitteren.
Maar zelfs ons aanbod van het meisje en de mama tot haar bevalling over een
paar weken alvast gehospitaliseerd te houden (waar ze dus ook eten gratis
krijgt), wilde ze niet. Maar we wilden het nog niet opgeven, want anders
zijn die tien dagen medicatie voor niets geweest. Dus haar nu een beetje aan
het lijntje aan het houden, en goed soigneren, en voorlopig blijft ze nog
altijd. Elke dag is een gewonnen.

Dit dus maar om te zeggen dat de sociale situatie hier ook vaak praktische
problemen stelt, en dat bigamie hier echt veel voorkomend is. (ik bedoel dan
"officiële bigamie" waarbij een man het huis deelt met twee of meer vrouwen)
Zelfs bij onze nationale staf zijn er enkelen, al weet ik niet of dat hier
illegaal is of niet. Ik schat dat hier in Batangafo 50% van de mannen in
bigamie leeft, en logisch gezien zijn de andere helft vrijgezel :-)

Een andere patiënt is een meisje van 7 jaar die 5 dagen geleden toekwam in
een staat van verwarring en agressie, en daarna in coma ging. De diagnose
bleek een ernstige longontsteking met een sepsis (bloedvergiftiging) tot
gevolg. Maar antibiotica, dat zijn wondermiddelen, en zo werd ze dag na dag
beter, tot ze gisteren enkel nog een beetje verward was. Toen ik haar
vandaag zag, kon ik met de woordjes Sango die ik ondertussen ken, met haar
babbelen, en ze liep ook weer. Dus spectaculaire verbetering zou je zeggen.
En dan ontdek je dat ze de dag ervoor blijkbaar in het geniep traditionele
geneespraktijken hebben toegepast. Scarificaties, kleine krasjes met een
scheermesje aangebracht op de huid op strategische plaatsen (een beetje
hetzelfde principe als acupunctuur veronderstel ik). Dat is nu toch
ongelooflijk, terwijl het zo duidelijk is dat het meisje in het ziekenhuis
door onze zorgen enorm snel verbeterd is, toch nog die traditionele dingen
doen. Ja, en dan achteraf zeggen dat het daardoor is dat het beter gaat
zeker.

Die praktijken, dat is een heel groot probleem, en heel wijdverspreid: heel
veel patiënten komen met littekens van zulke krasjes. En ge kunt u inbeelden
dat als men hetzelfde mesje gebruikt de virusjes feest vieren: hepatitis,
hiv, doe maar op! Er zijn natuurlijk nog andere opties: allerlei kruiden,
vergiften en andere brouwsels behoren tot het arsenaal van de fetisjeur. Ik
heb al verteld dat we daardoor veel kinderen met kapotte nieren zien,
vandaag weer zo eentje verloren, het is natuurlijk nooit zeker, maar veel
kans dat ze traditionele medicijnen gegeven hebben, zelfs in het ziekenhuis
durft men dat (in het geniep uiteraard). Want de vader drong aan om het
ziekenhuis terug te verlaten en traditionele truuken te proberen, maar op
ons aandringen zijn ze gebleven, spijtig genoeg later overleden.

Misschien het toppunt vond ik een man die zich in zijn gezicht had verbrand
omdat het brouwsel dat hij voor een of andere kwaal prepareerde, onder
teveel druk stond en de ketel ontplofte, zijn gezicht verbrand. Wat doet een
mens dan: bij ons weet het kleinste kind water, water, de rest komt later.
Wat doet die slimme mens: zijn gezicht vol smeren met planten en daarna naar
het hospitaal komen. Moet ge dokter voor zijn om te zeggen dat hem onder de
douche moet gaan staan.

De meer geletterde centraalafrikanen, of afrikanen in het algemeen geloven
wel meer in klassieke geneeskunde, maar andere overtuigingen laten westerse
mensen toch een wenkbrauw optrekken. Zo is er het verhaal van de
man-kaaiman, dat is een soort wezen, half man, half krokodil, die
onoplettende mensen in de rivier trekt. En dan vindt men 's anderendaags een
kadaver vol met blauwe plekken. Heel serieus, maar onze twee dokters hier
geloven daar ook in, ik oordeel daar niet over, maar klasseer het toch onder
bijgeloof.

Noemt men dat dan animisme? Of ze nu christen, moslim of iets anders zijn,
iedereen hier gelooft die dingen, en de traditionele geneeswijzen zie je
overal. Maar het is werkelijk een gezondheidsprobleem, en veel vat hebben we
er niet op denk ik. Dus dringend een antropoloog of socioloog gevraagd, ben
zeker dat we dat goed zouden kunnen gebruiken.

Qua veiligheid is het een beetje rustiger, verleden maandag wel even de auto
met een nieuwe ploeg die van Bangui kwam moeten gaan zoeken: hun radio was
uitgevallen, en dus wisten we niet of alles ok, oftewel Oscar Kilo was. Maar
geen probleem. De mobiele klinieken worden ook terug langzaam opgestart,
maar voorlopig blijf ik nog in het ziekenhuis werken.

tot de volgende,

verlengingen

Zondag vandaag. Laatste dag van de week. Laatste dag van de wacht. Oef.
Eigenlijk kan ik wel niet klagen, het is al bij al een heel rustige wacht
geweest deze week, maar omdat ik sinds het begin van de week een lichte
keelontsteking had, kon ik mijn slaap ook wel gebruiken. En zondag is, zelfs
van wacht, een beetje ontspanning. Vanmiddag een dik halfuur met Jorge,
Argentijn en dus voetballer, en wat kinderen gaan sjotten. Op het warmste
moment van de dag. Pff, ik ben toch niet meer getraind precies als ik het
niet langer kon uithouden, tegenover die klein mannen. Vroeger in het
sportkot was het toch ook warm soms. Dus wat meer doen. Dus eindelijk ook na
twee maand in Afrika zonder een druppel zonnecrème voor het eerst een beetje
verbrand, ik snap niet waarom, waarschijnlijk omdat ik meestal de zon mijd,
maar ik verbrand hier niet.

En vannamiddag naar de halve finales van de voetbalcompetitie gaan kijken.
Ook wat foto's genomen dit keer, zodat ik over een maand ook eens wat foto's
op de blog kan posten. De match is op 1-1 geëindigd, waarna een kwartier
discussie volgde of er nu verlengingen of strafschoppen moesten volgen.
Volgens mij hadden beide ploegen teveel schrik van penalty's, en waren de
spelers te moe om nog voort te spelen, dus er is beslist om morgen verder te
spelen. Of overmorgen. we zien wel.

Deze week ben ik donderdag ook even naar Kabo op en af geweest: vanaf meer
dan twee auto's in konvooi moet er blijkbaar iemand medisch meereizen, en
vandaar dat ik het mooie Kabo ook eens bezocht heb. Klein, maar mooi, en
beter georganiseerd dan Batangafo, zo lijkt het. Maar wel onrustiger. Dus
toch blij dat ik 's avonds teruggekeerd was, want je bent nooit zeker of je
's avonds wel kan terugkeren, als er juist een overval geweest is op de weg
of zo. Maar ik had mijn tandenborstel niet mee, dus moest ik wel terug
kunnen. Misschien even een woordje over de auto's. Overal in de wereld
gebruikt MSF dezelfde witte Toyota Landcruisers, zeer degelijke auto's, die
al twintig jaar of zo meegaan, maar ook nog steeds nieuw worden gemaakt,
speciaal voor MSF en andere ngo's. Zo een exemplaar was deze week ook
gearriveerd hier, nog nieuw ruikend, 500 km op de teller, waarvan 300 tussen
de hoofdstad en hier. Maar ziet er verder exact hetzelfde uit als de
exemplaren die al 150 000 km's hebben, en een km hier is iets zwaarder dan
op asfaltwegen.

Deze week ook is de actieve screening naar slaapziekte in de stad begonnen
(met bloedtesten). Normaal jaarlijks, maar ondertussen al drie jaar geleden,
het ministerie van gezondheid organiseert dat. Soms denkt ge dan, als ge dit
georganiseerd zou aanpakken zou het probleem snel opgelost zijn: als de
Chinezen een sportstadium kunnen bouwen, wat zou dat geven als ge met grote
middelen geïmporteerd slaapziekte zou aanpakken met Chinese of Cubaanse
dokters. Veel kans dat ge het op een aantal jaar uitgeroeid hebt, maar zou
dat echt het probleem oplossen? Daarmee blijft de armoede nog dezelfde:
kinderen in gescheurde kleren, vuil, ondervoed, hoestend. En duurzame
ontwikkeling, ja, dat begint bij onderwijs zeker: in oktober begint hopelijk
het schooljaar met een maand vertraging, vrijdag is er een ngo gearriveerd
die daarvoor ondersteuning gaat bieden. NRC (Norwegian Refugee Counsil) waar
Noorwegen? wat vluchteling? Soit, ze gaan dus de leraars wat beter opleiden
(kunnen dat gebruiken), en zo gaat het toch maar vooruit zeker? Maar
langzaamaan, of yekeyeke zoals we zeggen.

Na een week volleybal zijn onze twee ballen in panne en al twee pompen kapot
ook, vraag me niet hoe het komt. Aangezien ge in dit boerengat geen
volleybal vindt, heb ik er een uit Bangui besteld, hoop dat hij deze week
aankomt zodat we kunnen verdergaan. Nu het augustus is, regent het ook wel
iets frequenter, maar er is nog genoeg droge tijd om te kunnen sporten.

En hoe is het in België en de wereld? Nog steeds komkommertijd of is het
voetbalseizoen terug begonnen? Aangezien ik nog altijd geen goede frequentie
van Radio France Internationale heb gevonden, weet ik dus niet of ik al een
nieuwe premier heb of binnenkort terug moet gaan stemmen. We zien wel wat de
toekomst brengt: zo weet ik ook nog niet of ik nu de komende maanden toch in
Batangafo blijf, of terugkeer naar Kaga Bandoro. Maar we zien wel. Tot ziens
dus.