ontmoetingen

Vandaag enkele interessante ontmoetingen gehad. Verhelderende gesprekken.

Vanmorgen voor het eerst in 4 maanden hier naar de markt geweest, erg
eigenlijk dat het zo lang moet duren, voor ik die bezocht, nu waren we met 5
tesamen, maar ik heb precies niets gemist in die maanden: er is effectief
niets op de markt, afin, het is toch maar pover.

Terwijl ik aan een late middagdut bezig was (verlaat wegens onvoorziene
omstandigheden op mijn wachtzondag), kwam er bezoek thuis en moest ik dus
met mijn slaapkop die mens ontvangen, die ik nog niet eerder ontmoet had.
Damiano, een Italiaanse pater van een zeventigtal jaar, al veertig jaar
missionaris hier. Heeft eerst de missie in Batangafo opgestart, en sinds elf
jaar zit hij tien kilometer verderop. Kwam goeiedag zeggen aan MSF, die hij
een aantal jaren geleden nog te logeren gehad heeft. Maar de huidige ploeg
kende hij niet, want sinds eind april had hij het land verlaten, en de
mensen van MSF blijven geen veertig jaar op dezelfde plek. Vriendelijke man,
wat gebabbeld over Bologna en over hoe ik het hier in Batangafo vind, maar
vooral veel geluisterd: Italiaan zijnde babbelt hij vooral veel en voor ik
veel had kunnen vragen over hoe het nu in Goffo was, was hij al terug de
deur uit. Spreekt trouwens ook vloeiend Sango, want met onze kok, die nog
voor hem gewerkt heeft, had hij efkes een conversatie. Ondertussen is mijn
passief Sango toch zo goed om te verstaan dat hij niet aan het roddelen was
over mij.

Na dat gesprek had ik nog de tijd om het einde van de voetbalmatch te gaan
bekijken (als ik van wacht ben, sjot ik zelf niet mee), en daarna nog wat
met een van onze lokale verplegers blijven babbelen. Een beetje kennismaken:
hoe het met de familie is, wat ge hierna gaat doen en zo. Hij werkt al vijf
jaar voor MSF, maar gaat waarschijnlijk niet zo lang meer blijven. Een goede
werkgever, die u vooral veel professionalisme en ervaring biedt, maar hij is
altijd gescheiden van zijn familie in Bangui. Dus nu is hij met zijn
verdiende geld wat aan het sparen en investeren in een veld, wat geiten om
te kweken, een huis, zulke dingen. En daar wil hij dan over pakweg een jaar
mee verdergaan. Toch zonde denk ik bij mezelf: een goede verpleger in een
land met te weinig medisch personeel, expert in slaapziekte, die dan die
ervaring niet gebruikt en wat gaat boeren.

Hopelijk komt volgende week de camion met alle hoognodige goederen uit de
hoofdstad aan, dan kunnen we terug goed verdergaan met werken. Voor de rest
begin ik hier nu eigenlijk meer en meer mijn vertrouwde vrijetijdsbezigheden
te praktiseren: fietsen (met dat ding uit China, ja), zingen (zolang mijn
huisgenoten of buren niet klagen), en krant lezen. Ook wel volleyballen en
voetballen natuurlijk, maar dat is meer sociaal. Weer een maand voorbij, het
regenseizoen loopt op zijn einde, het wordt warmer en warmer ook.

groeten aan iedereen,

Fotografische opname

Een momentopname van het ziekenhuis Batangafo op dinsdag 25 september.

Het is een warme dag. Heet eigenlijk, enkel een licht briesje geeft wat
verkoeling voor de koeien en geiten die tussen de gebouwen doorlopen. De
schaduwplekjes zijn reeds bezet. Daar onder de luifel de moeders met hun
kinderen op de schoot, wachtend op de consultatie. Ginder aanschuivend bij
de
apotheek anderen voor hun medicatie. Daar onder de boom enkele mannen
languit op een
tapijt, aan het ramadammen.

Aan de materniteit is het vandaag rustig, of zo lijkt het toch. Maar de
drukte van de consultaties die nu naar hetzelfde gebouw zijn verhuisd maakt
veel goed. Het oude gebouw van de consultaties ligt er nu verlaten, maar
opgeknapt bij, mist enkel nog een likje verf. De twee generatoren draaien
afwisselend sinds 48 uur: de chirurg heeft veel geopereerd. Maar toch geen 2
dagen aan een stuk, de reden daarvoor is de beademing voor een baby.

Ondertussen in de pediatrie is het chaos alom. Alle bedden zijn bezet, en de
patiënten blijven maar toekomen. Welke patiënt kunnen we nog ontslaan? Wie
moet zijn behandeling nog krijgen? Voor wie is dit bloed? Zijn de labotesten
goed? Heeft iedereen zijn melk gehad? Nog drie infusen te prikken links en
nog twee spuiten rechts. Aandacht bij de zaak, niet laten afleiden door dat
theater bij chirurgie.

U kijkt toch naar chirurgie? Wat gebeurt daar? Drie legervoertuigen vol
gewapende soldaten komen binnengereden en droppen een kameraad recht in een
hospitaalbed, voor iemand de orde kan of durft zetten. De chirurg kan nog
net toekomen om de ongelukkige de laatste sacramenten toe te dienen. Weet
niet of hij dat effectief gedaan heeft, in elk geval zal het slachtoffer het
nodig gehad
hebben. Gelukkig kan de heelmeester zich nog nuttig maken door een kogel uit
een arm te
verwijderen. Wanorde: het is niet zo eenvoudig om 25 soldaten die pas in een
hinderlaag zijn gevallen en een makker hebben zien doodgaan tot de orde te
roepen en duidelijk te maken dat ge zomaar niet met uw kalashnikovs in het
ziekenhuis binnenvalt. Terwijl ze voor de deur van de reanimatiezaal staan
te wachten, ligt aan de andere kant van die deur een patiënt zijn testament
te maken. Het is onze andere vriend, de rebel die er al drie weken ligt te
herstellen na een beenwonde. Als de groene mannetjes buiten hem ontdekken,
heeft hij meer te vrezen dan zijn been.

Maar we lieten onze aandacht dus niet afleiden. Want neen, ik ben nog
steeds bij de pediatrie. Bedbezetting 110%. Twaalf ondervoede kinderen. Vier
transfusies aan het lopen. Ah, en de kleine met zijn zuurstof. Min of meer
onder controle. Rantsoeneren we de krachtvoerporties voor de ondervoeden?
Wel of geen intraveneuze medicatie? Want "Bangui" heeft ons weer niet de
gevraagde voorraden geleverd, en behalve de morfine, de verf, en de tape (en
honderd andere kleine dingen), verminderen de infuusnaalden (de kindermaten
zijn al twee weken uitverkocht) en de voedselpakketjes ook aan snel tempo.

Soms is de bevoorrading en de communicatie toch niet optimaal bij MSF. Maar
in vergelijking met andere organisaties gaat het toch nog. Het
wereldvoedselprogramma die ons al 6 maand een nieuwe lading rijst, olie en
maïsmeel beloven, Caritas die zijn rijstzakken zomaar uitdeelt (dat geeft
nogal een spektakel om op een zondagmorgen ineens iedereen met zakken rijst
langs uw raam te zien passeren), COOPI die na een jaar terug vertrekken
wegens geen geld meer voor Centraal Afrika. En ons ziekenhuis, het draait
tenminste nog,
maar wat meer medewerking van de hoofdstad en "Brussel" zou soms welkom
zijn.

En terwijl de bloedzakjes langzaam leegdruppen, de pilletjes ingeslikt
worden, de baby's geboren worden en de chaos opklaart, knorren de varkentjes
in het ziekenhuisdomein
rustig verder onder de zachtjes dalende zon. Batangafo, het leven zoals het
is.

veel groeten,

nieuws

Hallo daar,

ik ben al tien dagen terug in het land, zijnde de Centraal-Afrikaanse
Republiek, waarvan de helft in Batangafo. Normaal zou ik vrijdag direct zijn
vertrokken, maar wegens de onveiligheid op de wegen zijn we pas dinsdag
kunnen terugkeren. Het extra weekend in Bangui heb ik kunnen gebruiken om
uit te slapen van mijn vakantie (twee nachtvluchten in zes dagen), wat te
vergaderen met de coördinatie, en om te skypen: wonderbaarlijk hoe goed dat
werkt, spijtig dat ik hier in Batangafo enkel via satelliet internet heb.

De reis dinsdag is zonder incidenten verlopen, we vreesden een beetje voor
een overval, gelukkig hebben we de bandieten niet gezien. Wel zijn we af en
toe moeten stoppen, misschien wel tien omgevallen bomen (het had net hard
geregend) van de weg moeten sleuren. En voordien al de collega's van NRC
(Norwegian Refugee Counsil, een ngo die de scholen hier ondersteunt) uit de
modder moeten trekken. Gelukkig is MSF altijd goed voorzien. Mijn exact 56
kilo bagage is heelhuids gearriveerd, en ik heb me ondertussen al wat
lichter gemaakt. Het was wel even wennen terug om het ritme terug te vinden,
maar nu we vandaag met een gloednieuwe bal (nog niet in de stekels gevallen,
dus gelukkig nog heel) het volleybalseizoen hernomen hebben, denk ik dat ik
het werk ook beter zal verteren.

De komende weken zal er weer een grondige verandering komen: andere chirurg,
nieuwe verpleegster, en onze logistieker en medische coördinator moeten ook
nog afgelost worden, hopelijk hebben ze op tijd een vervanger. Ondertussen
is de weg tussen Kabo en Batangafo niet meer veilig, dus onze chef, Jorge,
zien we niet meer, spijtig, en dus zitten we hier een beetje als weesjes.

De politiek gunst zoals gewoonlijk van geruchten, Tsjaad zou de
Centraalafrikaanse president laten vallen hebben, en dus speculeert men ook
over een vertrek van de Franse militairen in het land, wat met de gevechten
tussen regeringsleger en rebellen wel eens snelle verandering zou kunnen
geven. Het is niet voor de eerste maal dat de hoofdstad na twee weken opmars
door een rebellie is ingenomen. Anderzijds zijn er altijd veel geruchten,
afspraken, akkoordjes, overlopers en nieuwe opstanden hier. Maar bon, we
zijn voorbereid moest er iets gebeuren, en we houden volgende week nog een
evacuatieoefening. En de kindjes, die blijven gebeten worden door de muggen:
de malariaparasiet viert weer feest de laatste dagen precies.

En hoe zou het op het thuisfront zijn, ook nog steeds zonder chef (premier)?
Als het zo voortgaat, zal ik voor Sinterklaas een nieuwe regering moeten
vragen, maar ik gok toch op 10 oktober, al zet ik er geen geld op in. Nog
heel veel groeten aan iedereen. Studenten die terug cursussen gaan kopen en
werkmensen die de files terug langer zien worden, terwijl de dagen korter
worden en de blaren bruiner. Het ga jullie goed, en tot de volgende,

Paul

een dagje Batangafo

De ochtendzon verjaagt de mist, tijd om op te staan.

Eerst wassen en tandjes poetsen.

Maar waar is Paul? Toch niet gaan zwemmen tussen de nijlpaarden?

Neen, veilig op het droge.

En dan naar het werk.

Maar niet met de auto in de file staan.

Liever per fiets. Made in China: over loodverf weet ik niets, maar alles mogelijk is eraan kapot, na 1 jaar!

De weg naar het hospitaal: daar beneden aan het eind naar rechts.

Oei, te ver! Da's juist, ik heb geen remmen.

Het hospitaal, of eigenlijk niet echt, officieel is het enkel Centre de Santé.

hier begint de werkdag

Even passeren langs het labo in reconstructie.

en dan naar de patiënten.

waar Etienne, rots in de branding van de pediatrie, me opwacht.

Na hard labeur is het tijd om uit te zweten,

en eten natuurlijk: daarvoor naar de markt

En de visboer heeft iets gevangen.

en smaken dat dat doet!

amai nie

of het goed was?

we hebben nog niet genoeg gehad.

maar voor het donker wordt nog even een matchke volleyballen.

en dan valt de nacht boven Batangafo.

U zag een fictief verhaal gebaseerd op echte foto's, nikske photoshop, maar een beetje uit hun context geplaatst soms. Eventuele overeenkomsten met bestaande personen of gebeurtenissen berusten op loutere toevalligheden.

foto's voetbal

voetbalmatch op zondag

het publiek, talrijk aanwezig, vult de tribunes tot aan de nok

foto! foto!

Reine, Sylvie, Etienne, Lore en (François) D'Assise

de match is gedaan, de avond valt, iedereen naar huis

vakantie

Vakantie!

Heb er lang naar uitgezien, het zal kort maar zeer deugddoend zijn: woensdagmorgen vertrokken in Batangafo, vrijdagmorgen in Brussel, woensdagavond terug en vrijdagavond al weer terug in Batangafo. Het eerste deel van de reis (ik schrijf vanuit Bangui) is zonder problemen verlopen. Ik had wel de indruk dat het alsmaar harder regende als we dichter bij de hoofdstad kwamen, en het is hier ook iets warmer. Batangafo is eigenlijk heel aangenaam van klimaat, maar als het minder en minder regent kan het zijn dat de woestijn vanuit Tsjaad tot daar afzakt, wat maar 100 km is.

Voor het vertrek nog heel wat aanvragen gekregen om vanalles mee te brengen vanuit het beloofde land Europa, zoals voetbalschoenen of weer een nieuwe volleybal, zelfs een wildvreemde die me doodleuk komt vragen of ik er niet voor kan zorgen dat ze terug kunnen basketten: enkel een plank en een basketbal. Waarom zou ik daarvoor moeten zorgen? Timmer zelf uw plank en als ge wat samenlegt kunt ge toch ook nen bal kopen? Soit. Onderweg als we stoppen voor een theeke nog een vrouw die bij me komt bedelen omdat ze honger heeft, en dat terwijl ik juist een gegrilde maïs krijg van Blaise, de chauffeur, moeilijk. Maar ge kunt toch niet iedereen geven?

Tijdens de rit krijgt Blaise nog het bericht via de radio dat zijn broer overleden is. Was al een tijdje ziek. Ik heb niet verder gevraagd: ik zie het Aids-spook elke dag ronddolen in het ziekenhuis: terminale patiënten die komen om te sterven, ondervoede aidsweesjes, tuberculosepatiënten, bloeddonoren die we moeten weigeren wegens een slechte test. Maar we mogen en kunnen hun niet zeggen dat ze seropositief zijn, want we hebben op het moment geen behandeling en geen test ter bevestiging.

Halverwege kruisen we Dr. Gbane, de medische coördinator, die Batangafo gaat bezoeken: hij heeft slecht nieuws, het raakt me. Arthur, onze verpleger met Aids, die sinds drie dagen niet meer kon werken, ik bezocht hem elke dag thuis, maar hij ging heel snel achteruit en maandag hebben we hem moeten terugsturen naar Bangui, in een slechte toestand. Dinsdagavond is hij overleden in het ziekenhuis in Bangui. Arthur, met wie ik verleden week nog een thee aan het drinken was, die me vertelde over zijn periode toen hij als medisch verantwoordelijke voor een diamantfirma werkte, een bende maffieuze Italianen. Hij kon goed vertellen, over MSF-Holland of toen hij als chauffeur werkte. Arthur die zo vriendelijk was, die zijn Kaposi kanker van zijn voeten (symptoom van zijn Aids) verborg voor zijn vrienden. Heb ik hem te laat teruggestuurd? Of was hij beter af in ons klein hospitaal dan in Bangui, waar op de dienst reanimatie één stagiair zes patiënten in het oog houdt? Ik weet het niet, ik zal het nooit weten. Arthur, ik zal nog aan u denken. Requiescat in pace. Brand een kaarsje voor hem, hij zal het nodig hebben in het vagevuur, want hij heeft het ook lang voor zijn vrouw verzwegen dat hij hiv-positief was. Maar hij was een goed mens.

Hier terug in internetland kan ik weer wat volgen wat er gebeurd is in de wereld: zoveel trouwers! Proficiat. Anderlecht al uit de Champion’s League voor hij begonnen is: ook proficiat, tja. Maar zo zal ik me als ik in december thuiskom al weer meteen als anders voelen. Ik ga me eens psychisch voorbereiden op een rustige Air Francevlucht.

Voor één week ben ik bereikbaar op polleboon@gmail.com, daarna zal het weer drie maand msfe-batangafo-sat@barcelona.msf.org zijn.

tot later,